Giá như các lãnh đạo của chúng ta học được, dù chỉ một phần tinh thần trách nhiệm của người Nauy – nước xuất khẩu dầu lớn trong top 10 của thế giới – khi họ luôn ý thức rằng: một đồng của ngày mai sẽ không giá trị như một đồng của hôm nay (vì trượt giá), và hoạt động khai thác xuất khẩu tài nguyên, về bản chất chính là vay nợ của các thế hệ tương lai. Do đó, thay vì thoải mái chi tiêu nguồn ngoại tệ thu được từ bán dầu mỏ, Na Uy đã thông qua một đạo luật để chuyển phần lớn số tiền vào quỹ “lợi ích quốc gia”, thực hiện các vụ đầu tư trên khắp thế giới như mua cổ phiếu, trái phiếu và bất động sản tại các thị trường nước ngoài hấp dẫn, tăng trưởng nhanh. Việc đầu tư khôn ngoan và quản lý có hiệu quả đã khiến tài sản của quỹ này tăng trưởng nhanh chóng, vừa cán mốc 1000 tỷ USD (năm 2017) – trở thành quỹ đầu tư tài sản nhà nước lớn nhất thế giới. Dẫu đã muộn để Việt Nam có thể giống như Nauy vì các nguồn tài nguyên có giá trị kinh tế cao của đất nước như than đá và dầu mỏ sắp cạn kiệt. Tuy nhiên, chúng ta vẫn có khả năng sửa sai và thoát khỏi lời nguyên tài nguyên để tiếp bước Hàn Quốc, Đài Loan nếu biết thay đổi tư duy và tiến hành đổi mới thể chế một cách triệt để – nhiệm vụ không hoàn toàn là bất khả thi. Trước mắt, hãy quản lý, khai thác và sử dụng tài nguyên một cách hợp lý, hiệu quả và bền vững hơn, thậm chí không phải cần đến chúng nữa. Phương thuốc quan trọng nhất phải là tăng cường tính minh bạch và nâng cao trách nhiệm giải trình trong một môi trường … mà thách thức lớn nhất lại chính là những vấn đề nằm trong nội tại, khi mà lòng tham và sự bất minh hãy còn ngự trị.


More...